Consellos para reducir o desperdicio alimentario en casa durante o verán

O verán é a época do ano na que máis atención requiren as nosas cociñas. Coas altas temperaturas acelérase a caducidade de certos alimentos como froitas, verduras e lácteos. Á súa vez, as vacacións alteran as nosas rutinas e as comidas con familia e amizades tenden a deixar unha cantidade de sobras considerable que, sen un plan, poden acabar no lixo.

Segundo o informe de 2024 de Desperdicio alimentario en España do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), en 2024, desperdiciáronse 1.125 millóns de quilos ou litros de alimentos e bebidas, o que equivale a 24,38 kg ou litros por persoa. A pesar de que as cifras son abafadoras, apréciase unha redución de 4,4% menos que o ano anterior, e, desde 2020, a redución acumulada alcanza case o 20%.

Un dos datos máis reveladores do estudo é que o desperdicio concéntranse nos fogares, co 97,5% do volume total. É dicir, a solución atópase nas nosas cociñas. O 77,6% do desperdicio doméstico corresponde a produtos que compramos e nunca chegamos a usar (na súa maioría froitas, verduras e hortalizas e produtos derivados de lácteos) e o 22,4% son restos de comidas xa preparadas.

A tendencia á baixa no desperdicio alimentario vén motivada por catro factores clave:

• O custo dos alimentos. Nos últimos anos vivíronse subidas considerables nos prezos, o que resultou en que as persoas lle dean un valor diferente, cambiando a súa mirada e evitando o desperdicio de alimentos.
• Os novos hábitos laborais. O formato de traballo “híbrido”, que permite traballar entre o fogar e a oficina, reforzou a cultura de levar o “tupper” ao traballo. Así, cada vez son máis as persoas que cociñan nos fogares para consumilos no traballo.
• Aumento da concienciación social sobre sustentabilidade. Unha maior sensibilización co tema resulta en procesos de reflexión sobre a orixe dos alimentos ou os recursos necesarios para elaboralos e nunha maior implicación co coidado do planeta e a biodiversidade.
• Mellora na planificación das comidas, favorecendo compras máis responsables e a redución do desperdicio alimentario.

A recente Lei 1/2025, do 1 de abril, de prevención das perdas e o desperdicio alimentario ofrece unha folla de ruta para un futuro máis xusto e sostible e pon o foco na prevención, a sensibilización e a formación en toda a cadea de valor da alimentación.

Que podemos facer para reducir o desperdicio alimentario nos nosos fogares?

Estas son algunhas recomendacións para evitar o desperdicio alimentario nos fogares este verán:

• Planifica a túa compra e menú semanal coa neveira en mente. Cada vez máis fogares contan cunha planificación semanal de menús. Con todo, non é suficiente. É imprescindible revisar a neveira e a despensa antes de ir ao supermercado para asegurarnos de utilizar os alimentos que aínda temos no noso fogar e non duplicar produtos. Planificar a nosa alimentación evita o desperdicio alimentario.
• Organiza a neveira por zonas de temperatura. O frío non distribúese igual en todos os niveis da neveira. É importante revisar que o noso refrixerador se atope entre 1 °C e 4 °C durante a tempada estival. Para unha distribución máis eficiente dos alimentos, podes situar froitas e verduras nos caixóns; carnes e peixes, na parte de abaixo, que tende a ser a máis fría; e os lácteos e pratos preparados, nas baldas centrais.
• Respecta a cadea de frío. Usa unha bolsa isotérmica no verán para transportar os alimentos do supermercado á túa casa, evita deixar a compra á calor e garda primeiro os produtos frescos e conxelados. Un alimento ben conservado desde a orixe dura máis e desperdíciase menos.
• Lembra revisar as etiquetas. Lembra que "consumir preferentemente antes de" non é o mesmo que "data de caducidade". Revisando ben estes conceptos evitamos o desperdicio alimentario en alimentos que aínda son aptos para o consumo.
• Conxela o que non vaias consumir e prioriza a cociña de aproveitamento. As comidas con moitos comensais son unha norma no verán e producen moitas sobras. Para intentar que estes alimentos non se perdan, podemos conxelalos sempre que sexa posible ou aproveitalos noutras receitas ao longo da semana.

O impacto positivo de reducir o desperdicio alimentario

Cando un alimento desperdíciase non se perde só o produto, senón tamén todos os recursos que foron necesarios para a súa produción, transporte e almacenamento. Por iso, en Gadis pensamos na redución do desperdicio alimentario como unha acción imprescindible para coidar do planeta e dos ecosistemas.



Reducir o desperdicio alimentario contribúe ao uso responsable dos recursos hídricos especialmente vinculados á produción de alimentos e cultivos, reduce as emisións de gases de efecto invernadoiro ao xerar menos residuos e ao minimizar transportes, xera menos presións sobre o chan e os ecosistemas priorizando un sector agrícola e gandeiro que produce só o necesario, favorece a eficiencia enerxética e xera menos residuos para xestionar.

Con cada xesto cotián que contribúa a minimizar o desperdicio de alimentos contribuímos á consecución das metas dos ODS 2. Fame cero, ODS 6. Auga limpa e saneamento, ODS 12. Produción e consumo responsables, ODS 13. Acción polo clima e ODS 15. Vida de ecosistemas terrestres.