“Non deixar a ninguén atrás”, lema do Día Mundial da auga 2019

Nacións Unidas fixa no 22 de marzo o Día Mundial da auga. Neste 2019, as actividades enmárcanse na campaña “Non deixar a ninguén atrás” unha adaptación da motivación central da Axenda 2030 da ONU: todo o mundo debe beneficiarse do progreso para lograr un desenvolvemento sustentable.

E é que a auga favorece o benestar da poboación e o crecemento inclusivo, e ten un impacto positivo na vida de miles de millóns de persoas, ao incidir en cuestións que afectan á seguridade alimentaria e enerxética, á saúde humana e ao medio ambiente. Por todo isto, e máis razóns que leremos neste artigo, desde Gadis sumámonos á comunidade internacional para celebrar esta data.

O dereito á auga

En 2010, as Nacións Unidas recoñeceron que “o dereito á auga potable e o saneamento é un dereito humano esencial para o pleno goce da vida e de todas as persoas”. Por dereito humano á auga enténdese o dereito de toda persoa, sen discriminación, a dispoñer de auga suficiente, segura, aceptable, accesible e alcanzable para uso persoal e doméstico, e comprende a auga para o consumo, o saneamento, a coada, a preparación de alimentos e a hixiene persoal e doméstica.

Este dereito vese plasmado nos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable, en concreto no  ODS 6: Auga limpa e saneamento. E é que 3 de cada 10 persoas carecen de acceso a servizos de auga potable seguros e 6 de cada 10 carecen de acceso a instalacións de saneamento xestionadas de forma segura. Esta realidade parécenos moi afastada, temos a sorte de vivir no norte de España onde aínda non temos escaseza deste ben. Pero non todas as persoas no noso país poden dicir o mesmo. E moito menos noutras rexións do planeta.

Datos destacados sobre a auga

Segundo datos oficiais da división da ONU para a auga (UN-Water):

• Uns 2,1 millóns de persoas viven sen auga potable nos seus fogares.

• Unha de cada catro escolas primarias en todo o mundo carece de abastecemento de auga potable, e os alumnos consomen auga de fontes non protexidas ou pasan sede.

• Máis de 700 nenos menores de cinco anos morren todos os días de diarrea, a causa da auga insalubre ou un saneamento deficiente.

• O 80 por cento das persoas do mundo que teñen que usar fontes de auga non seguras ou non protexidas vive nas zonas rurais.

• En oito de cada dez fogares dos que carecen de auga, as mulleres e nenas son as encargadas de recoller a auga.

• Máis de 800 mulleres morren todos os días debido a complicacións no embarazo ou no parto.

• 68,5 millóns de persoas que se viron obrigadas a fuxir dos seus fogares teñen problemas para acceder ao abastecemento de auga potable.

• Aproximadamente 159 millóns de persoas recollen a auga potable de fontes de auga superficial, como os estanques e arroios.

• Uns 4.000 millóns de persoas —case dous terzos da poboación mundial— padecen escaseza grave de auga durante polo menos un mes ao ano.

• 700 millóns de persoas no mundo poderían verse forzadas a desprazarse debido á escaseza de auga de aquí a 2030.

• Os máis ricos adoitan recibir servizos de auga, saneamento e hixiene de calidade a un custo baixo ou moi baixo, mentres que os máis pobres pagan un prezo moito máis alto por un servizo de igual ou menor calidade.

Que podo facer para contribuír a unha boa xestión da auga?

NOS FOGARES

Nas casas podemos desenvolver unha chea de accións para unha boa xestión da auga. Temos tres niveles de actuación: planificación, adaptación e acción.

Planificación: fan referencia a cuestións que podemos ter en conta no momento da construción ou reforma da nosa casa ou dalgunha das súas dependencias, tanto á hora de posibilitar un mellor aproveitamento da auga captada, como unha reutilización das augas residuais. Verás como moitas delas non son tan caras como cremos.

• En tellados e terrazas, prevé a captación de augas pluviais mediante depósitos conectados a desaugadoiros.

• Son moi recomendables as billas “monomando”, que están deseñados para evitar o goteo, e posibilitan non volver regular a temperatura da auga cada vez que necesitemos auga quente.

• No  inodoro, elixe cisternas con posibilidade de dobre descarga, ou con mecanismos de interrupción desta.

• En baños e zonas de lavadoras, instala un circuíto de augas grises, para o aproveitamento das augas para encher  inodoros, regar xardíns ou fregar chans.

• Adquire lavalouzas e lavadoras de alta eficiencia enerxética que dispoñan de opcións de adaptación á carga e niveis de sucidade.

• En xardíns, terrazas e balcóns, elixe exemplares vexetais pouco esixentes en canto á rega.Adaptación: pon en marcha métodos de sinxela aplicación en billas e tomas de auga xa existentes. Verás que fácil che resulta!

• Pon a punto as billas e as cisternas de auga para evitar perdas.

• Nas billas, axusta dispositivos  economizadores perlizadores e na ducha instala mecanismos rociadores.

• Na cisterna do  inodoro, coloca unha botella chea de auga ou area, a modo de  economizador de auga.

• Non utilices o  inodoro como vertedoiro. Mellor sitúa unha papeleira no teu cuarto de baño.

• En xardíns, terrazas e balcóns, instala sistemas de rega por goteo ou sudoración, e detectores de humidade.

• Aplica métodos adecuados de depuración na túa piscina. A auga pode durar sen renovala moito máis do que imaxinas.

Acción: pequenas modificacións nos teus hábitos de consumo de auga diarios farán que aforres auga, sen case darche conta!

• Na cociña, enche a pila para fregar os pratos. Utiliza a lavadora e o lavalouzas só cando estean cheos.

• No cuarto de baño, non deixes correr a auga cando te laves os dentes, te afeites ou che duches.

• Utiliza a ducha en lugar do baño.

• Procura lavar a froita e verdura nun cunco; con menor cantidade de auga conseguirás un mellor resultado.

• Non laves o coche máis do necesario. Cando o fagas, decántache polos sistemas de lavado automático ou manual mediante o cubo e esponxa, en detrimento de a mangueira.

• Para limpar terrazas e lugares descubertos, utiliza a escoba e o  recolledor, nunca a mangueira.

• Programa a rega das túas plantas á noitiña.

• Non contribúas á contaminación da auga e a dificultar a súa depuración tirando aceite de cociña ao fregadoiro, ou abusando de produtos químicos na limpeza de desaugadoiros.

NAS ESCOLAS

As escolas, do mesmo xeito que nas casas, normalmente hai un maior gasto de auga do realmente necesario. A principal diferenza radica en que normalmente non é tan fácil intervir a nivel de infraestruturas. Por iso, nestes casos, débese reforzar a concienciación, sensibilización e educación en boas prácticas do uso da auga. Isto ademais complementa á perfección coas tarefas de profesoras e profesores asociadas á introdución aos nenos no coñecemento do ciclo da auga, os seus estados físicos, as súas propiedades químicas…

Algunhas ideas pódense consultar en:

O apartado de Recursos Educativos do Centro de Documentación da auga e o ambiente do Concello de Zaragoza.

• A plataforma educativa Gotas de solidariedade.

O proxecto educativo de Aqualia.

Pon en práctica algún destes consellos e celebra connosco este 22 de marzo de 2019, o #DiaMundialDelAgua #Water4All.

Bibliografía

Concello de Ciudad Real, Guía de boas prácticas ambientais.

Catálogo de boas prácticas en xestión da auga da ONU.

Ecoloxía e Desenvolvemento, Catálogo de boas prácticas. Recompilación, análise e avaliación de experiencias no uso eficiente de auga en concellos do ámbito nacional e internacional.

Deja un comentario